بسمه تعالى الشامل وجايگاه آن انتشار كتاب گرانقدر وبه عبارت بهتر دائره المعارف استثنائي الشامل في الصناعة الطبية در شكلى كه اينك در پيش روى است فرصتى است كه ضمن مرورى بر زندگانى پرخير ابن نفيس ( علاء الدين أبو الحسن علي بن أبى الحزم قرشي ) كه از نوابع دوران تمدن اسلامى است نگاهى نيز به كتاب الشامل با تأكيد بر برخى از آن‌كه در 21 مجلد ( فعلا بعلت عدم دسترسى به جلد 11 آن‌كه ظاهرا هنوز بهر دليل طبع نشده است ) منتشر مىشود داشته باشيم . البتة از يك ترديد نيز فعلا جز به اشاره‌اى سخن به ميان نمىآوريم چرا كه همان‌گونه كه ما بشدت از شيوه تعصب‌آميز وغير منطقي انتساب دانشمندان إيراني وآثار آنها به عربيت ( صرفا براساس عربى بودن متن نگاشته آنها ) اندوهگين ودر رنجيم همان‌گونه نيز ما از معرفى دانشمندان غير إيراني ( بمعناى خاص خود ) به عنوان دانشمند إيراني پرهيز مىكنيم واين‌گونه رفتار متقابل را غير اخلاقى ، غير علمي وبىفايده مىدانيم . ترديدى نداريم كه ابن نفيس متولد روستاى قرشه از توابع دمشق ( سرزمين شام ) است وحيات علمي أو در سرزمين‌هاى عربى البتة با بهره‌گيرى از آثار دانشمندان مختلف از جمله دانشمندان پرآوازه إيراني شكل گرفته است . اما وقتي بحث كتاب الشامل في الطب مطرح مىشود ودانشمندى بنام أبو سعيد بن أبو مسلم بن أبو الخير شيرازي ملقب به غياث الطبيب ( بنقل حاجى خليفه يعنى مصطفى بن عبد اللّه القسطينى معروف به كاتب چلپى متوفى به سال 1067 هجرى ) كتابي با اين عنوان دارد حد أقل احتمال نوعي تداخل مطالب يا نقل برخى مباحث اگر نه تماما ، ممكن است در ذهن انسان مطرح شود وبلحاظ چنين ترديدى نبايد اينجانب را با تمام كم‌اطلاعى وكم‌ادعائى مورد شماتت قرار داد بلكه شايد هنوز جا را براي تحقيقى بيشتر از آنچه كه محقق پركار دكتر يوسف زيدان مصرى در مورد الشامل كرده است باز دانست به‌هرحال با همه آنچه گذشت بهتر است به سراغ ابن نفيس برويم واز آن بزرگوار كه تاكنون در سلسله انتشارات موسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى ومكمل چندين اثر ارزشمند ( از جمله موجز القانون ، رساله بحارين ، رساله في سقى السموم ، معالجات نفيسى ، شرح تشريح قانون ، . . . ) منتشر كرده‌ايم به اشاره‌اى ياد كنيم . تاريخ ولادت ابن نفيس باحتمال زياد 607 هجرى وبعد از 80 سال زندگى تاريخ وفات أو 687 هجرى است وى كه شاگرد مهذب الدين الدخوار ( از اساتيد صاحب‌نام پزشكى وداراى تأليفات متعدد ) است بيشترين بخش